De zogeheten Participatiewet in balans is gericht op het eenvoudiger en mensgerichter maken van de Participatiewet, met als doel inwoners sneller naar werk te begeleiden, versterken van de bestaanszekerheid en terugdringen van niet-gebruik van regelingen.
Op 1 januari 2026 zijn de eerste maatregelen in werking getreden. Vanaf 1 januari 2027 volgen de andere maatregelen.
De herziening bevat maatregelen die extra inzet en daarmee aanvullende uitvoeringskosten voor gemeenten met zich meebrengen. Daarnaast wordt ingezet op het terugdringen van niet-gebruik van regelingen, onder andere door ambtshalve toekenning van de Individuele Inkomenstoeslag (IIT). Gemeenten worden hiervoor door het Rijk financieel gecompenseerd. De gemeente monitort echter of deze compensatie voldoende aansluit bij de daadwerkelijke uitvoeringskosten en informeren de raad waar nodig.
